Festiwal „Ktoś, nie coś” ma wiele celów, ale nadrzędnym jest uświadomienie człowiekowi jego miejsca w naturze. Staramy się inspirować do myślenia o relacji człowiek–natura w pierwotnej, ale zapoznanej perspektywie, w której człowiek schodzi z piedestału, przestaje „czynić sobie Ziemię poddaną” i odnajduje się jako jeden z wielu elementów tego niezwykle skomplikowanego układu współzależności, który zwykliśmy nazywać Naturą. Element ważny, ale nie bezwzględnie najważniejszy.
PROGRAM FESTIWALU
Wszystkie wydarzenia odbywają się w siedzibie Fundacji Olgi Tokarczuk (Willa Karpowiczów, ul. Krzycka 29, Wrocław)
Sobota, 25 kwietnia
16.00–17.15 – Ekologiczny znaczy nowoczesny. Lęk przed nowoczesnością. Z Ewą Woydyłło rozmawia Irek Grin
W rozmowie z dr Ewą Woydyłło przyjrzymy się zjawisku rzadko nazywanemu wprost: obawie przed ekologią. Ta rozmowa będzie próbą zrozumienia, dlaczego działania proekologiczne, choć kojarzone z postępem, mogą budzić niepokój, opór lub zmęczenie. Czy boimy się zmian, które niesie nowoczesność? Czy ekologia jawi się jako ograniczenie, strata lub przymus? A może źródłem tego lęku jest poczucie winy, presja społeczna lub nadmiar informacji? W trakcie spotkania poruszone zostaną m.in. psychologiczne źródła oporu wobec ekologii, relacja między nowoczesnością a poczuciem bezpieczeństwa oraz sposoby oswajania zmian i budowania bardziej świadomego podejścia do wyzwań współczesności. Rozmowę poprowadzi Irek Grin.
17.30–18.45 – Strach ma wielkie oczy… wilka? Z Sabiną Nowak rozmawia Urszula Glensk
W rozmowie z dr hab. Sabiną Nowak – polską zoolożką, działaczką ekologiczną, specjalistką w zakresie ekologii i ochrony ssaków, założycielką i prezeską Stowarzyszenia dla Natury „Wilk”, a od 2024 roku także wiceprzewodniczącą Państwowej Rady Ochrony Przyrody – przyjrzymy się bliżej jednemu z najbardziej obciążonych mitami zwierząt w naszej kulturze. Spotkanie poświęcone będzie przede wszystkim wilkom: ich rzeczywistemu zachowaniu, miejscu w ekosystemie oraz wyobrażeniom, które przez lata narosły wokół nich. Dlaczego wilk tak łatwo staje się symbolem zagrożenia? Skąd biorą się utrwalone w zbiorowej wyobraźni lęki i jak są dziś podtrzymywane? Rozmowa dotknie także roli mediów w kształtowaniu społecznego odbioru wilków – łatwości, z jaką buduje się narracje o zagrożeniu, oraz konsekwencji takiego przekazu. Jak wpływa to zarówno na los samych zwierząt, jak i na ludzi żyjących w poczuciu nieuzasadnionego strachu? Spotkanie poprowadzi Urszula Glensk.
Niedziela, 26 kwietnia
10.00–12.00 – Kot to nie pies. Warsztaty z Dorotą Sumińską
Zapraszamy na warsztaty, które będą poświęcone różnym obliczom kociego życia: od kotów opuszczonych, przez wolnożyjące, po te adoptowane, oraz temu, jak często próbujemy wpisywać je w schematy, które do nich nie pasują. Czym naprawdę są kocie potrzeby? Gdzie kończy się opieka i zaczyna niezrozumienie? Jak budować relację opartą nie na oczekiwaniach, lecz na wiedzy i uważności? Na tych warsztatach stworzymy przestrzeń do uważniejszego przyjrzenia się kociej naturze i naszym wyobrażeniom na jej temat.
Warsztaty poprowadzi Dorota Sumińska – lekarka weterynarii, publicystka, propagatorka dobrego traktowania zwierząt i autorka licznych książek.
Uwaga: mamy komplet miejsc. Obecnie trwają zapisy tylko na listę rezerwową (sekretariat@fundacjaolgitokarczuk.org)
16.00–17.15 – Dziki w mieście. Relacja bez zabijania. Z Karoliną Kuszlewicz rozmawia Robert Maślak
Miasto, które wkracza w las – czy las, który wraca do miasta? Spotkanie z Karoliną Kuszlewicz będzie poświęcone dzikom, ich obecności w przestrzeni miejskiej oraz napięciom, jakie rodzi to współistnienie. Czy naprawdę musimy wybierać między bezpieczeństwem a życiem zwierząt? Jakie historie opowiadamy sobie o dzikach i jak te opowieści przekładają się na konkretne decyzje? Punktem wyjścia do rozmowy będzie pytanie o możliwość relacji bez przemocy: czy możliwe jest współistnienie z dzikimi zwierzętami bez sięgania po ostateczne rozwiązania? Jak prawo, język i społeczne wyobrażenia wpływają na to, co uznajemy za „problem”, i jak my go rozwiązujemy? Gościnią spotkania będzie Karolina Kuszlewicz – adwokatka zaangażowana w ochronę praw zwierząt i przyrody, od lat prowadząca sprawy sądowe dotyczące przemocy wobec zwierząt oraz konfliktów na styku świata ludzkiego i pozaludzkiego. Rozmowę poprowadzi Robert Maślak.
17.30–18.45 – Czy społeczeństwo ma wpływ na naturę… polityków? Z Mikołajem Dorożałą rozmawia Irek Grin
Między deklaracją a decyzją, między troską o przyrodę a mechanizmami władzy – to napięcie stanie się osią rozmowy o działaniach polityków w kontekście ochrony środowiska. Spotkanie z Mikołajem Dorożałą – podsekretarzem stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, pełniącym funkcję Głównego Konserwatora Przyrody – będzie okazją do zajrzenia za kulisy procesów decyzyjnych. Co naprawdę decyduje o tym, że jedne reformy dochodzą do skutku, a inne pozostają na poziomie projektów? Rozmowa skoncentruje się na tym, co w działaniach na rzecz przyrody okazuje się najtrudniejsze: opór wewnątrz samego systemu politycznego. Jakie zmiany nie zostały przeprowadzone i dlaczego? Gdzie pojawiają się niewidzialne granice? A także: co mimo wszystko udało się zrobić i jakie warunki muszą zostać spełnione, by ochrona środowiska mogła wyjść poza deklaracje? Rozmowę poprowadzi Irek Grin.
