Festiwal Góry Literatury 2024

Jubileuszowa 10. edycja Festiwalu Góry Literatury odbędzie się w dniach 4–14 lipca 2024 roku.

Festiwal Góry Literatury powstał z inicjatywy Olgi Tokarczuk. Jego głównym celem były i pozostają aktywizowanie kulturalne i obywatelskie mieszkańców Ziemi Kłodzkiej i Aglomeracji Wałbrzyskiej, promocja kultury i czytelnictwa, upowszechnianie i wzmacnianie postaw ekologicznych i równościowych, promocja regionu.

O Festiwalu

Od 2022 roku Festiwal organizuje Fundacja Olgi Tokarczuk, niezależna organizacja pozarządowa, powołana do życia przez pisarkę niedługo po otrzymaniu przez nią Literackiej Nagrody Nobla.

Rok 2024 to jednak nie tylko jubileusz Festiwalu. To także 35. rocznica pierwszych częściowo wolnych wyborów w Polsce, 25. rocznica wstąpienia Polski do NATO i 20. rocznica wejścia naszego kraju do Unii Europejskiej. To również następny rok agresji Rosji przeciwko Ukrainie i kontynuacja wojny w Gazie. To czas symbolicznych i realnych zmian politycznych w Polsce, Europie i na świecie. To okres niepokoju i niepewności, nierzadko chaotyczny i trudny do zdefiniowania, a równocześnie okres nadziei i szans na stabilizację i demokratyzację. Właśnie to swoiste rozdarcie, emocje towarzyszące rozdwojeniu doświadczeń i oczekiwań, lokalne ukojenia i globalne katastrofy oraz wspomniane rocznice podyktowały nam program tegorocznego Festiwalu. Wierzymy bowiem, że to kultura i sztuka najlepiej, najszybciej i najbardziej bezkompromisowo diagnozują sytuację obu światów: rzeczywistego i nierzeczywistego. Nieustająco wierzymy w słowa z mowy noblowskiej naszej Fundatorki, które obraliśmy sobie za motto: kiedy zmienia się opowieść, zmienia się świat.

Ogromną frekwencję podczas zeszłorocznej edycji (trzydziestopięciotysięczną publiczność przed naszymi scenami i półmilionową online) oraz wspaniały odbiór Festiwalu potraktowaliśmy jako wyzwanie i zachętę do dalszej pracy.

Pokazy filmowe, Sarny, Festiwal Góry Literatury 2023, Skarb, Marcin Giżycki, Agnieszka Taborska, Magdalena Barbaruk
fot. Rafał Komorowski
Rekordowa liczba wydarzeń

Zapraszamy zatem na rekordową w naszej historii liczbę wydarzeń: ponad 150. W ciągu 11 dni nasze sceny w 23 lokalizacjach Ziemi Kłodzkiej i Aglomeracji Wałbrzyskiej odwiedzi ponad 230 gości. Zagramy aż 11 koncertów, pokażemy 9 filmów, zorganizujemy 5 wystaw, zaprosimy na 2 przedstawienia teatralne i 33 warsztaty Latającego Uniwersytetu Ludowego. Po raz pierwszy włączymy w Góry Literatury inną imprezę: Festiwal Tłumaczy Olgi Tokarczuk, podczas którego odwiedzi nas ponad 30 tłumaczek i tłumaczy Noblistki z całego świata (i nie tylko; to także autorki i autorzy przekładów innych polskich twórczyń i twórców). Festiwal Tłumaczy to kontynuacja rozpoczętego przez nas dwa lata temu cyklu spotkań i rozmów o literaturze polskiej widzianej z perspektywy najważniejszych ambasadorów naszej kultury – tych, którzy przenoszą ją za granice języków.

Ośmieleni sukcesem zeszłorocznego czytania „Empuzjonu”, w tym roku zaadaptowaliśmy fragmenty „Ksiąg Jakubowych” i poprosiliśmy o ich interpretację wybitne aktorki i aktorów: Matyldę Damięcką, Helenę Englert, Marka Kondrata, Andrzeja Seweryna i Macieja Stuhra. To nie wszystkie głośne lektury – będą dla nas czytać również Aleksandra Popławska i… Olga Tokarczuk.

W paśmie filmowym zorganizujemy plenerowy pokaz „Zielonej granicy” Agnieszki Holland i porozmawiamy z reżyserką o tym, co zmieniło się w naszej rzeczywistości i opisywanym przez nią świecie przez ostatni rok. Obejrzymy też dokumenty Andrzeja Titkowa, ostatni film Marcina Giżyckiego, nową filmową biografię Andrzeja Seweryna, nagrodzone Oscarem „20 dni w Mariupolu” Mstysława Czernowa oraz dwa filmy Ariego Folmana: „Kongres” i „Walc z Baszirem”. Bardzo się cieszymy, że nasze zaproszenie przyjęli artyści izraelscy (oprócz Ariego Folmana odwiedzi nas Jakov Z. Mayer) i palestyńscy. Posłuchamy Adani Shibli, autorki głośnego „Drobnego szczegółu”, a dziennikarka Bekriah Mawasi opowie nam o literaturze i kulturze palestyńskiej. Przywracamy także pasmo czeskie, niegdyś mocno obecne na Festiwalu: na naszych scenach zaprezentują się między innymi Radka Denemarková i Petra Dvořáková.

Jak zawsze najwięcej miejsca poświęcimy literaturze polskiej. O swoich ostatnich powieściach i nie tylko porozmawiają z nami Joanna Bator, Wojciech Bonowicz, Wojciech Chmielarz, Sylwia Chutnik, Jacek Dehnel, Katarzyna Groniec, Wioletta Grzegorzewska, Urszula Honek, Grzegorz Kasdepke, Eliza Kącka, Joanna Kuciel-Frydryszak, Małgorzata Lebda, Agata Romaniuk, Michał Rusinek, Barbara Sadurska, Agnieszka Taborska, Krzysztof Varga, Filip Zawada, Jakub Żulczyk i wielu innych.

Nie zabraknie również rozmów wokół książek popularnonaukowych i biografii. Odwiedzą nas między innymi Stanisław Bereś, Ewa Bińczyk, Jerzy Bralczyk, Justyna Dąbrowska, Piotr Jacoń, Sabina Jakubowska, Renata Kim, Leszek Kolankiewicz, Michał Książek, Aleksander Kwaśniewski, Anda Rottenberg, Bartek Sabela, Sylwia Spurek, Tomasz Stawiszyński i Magdalena Środa.

Z naszymi gośćmi porozmawiają znakomici moderatorzy. Zarówno bywający od lat na naszym Festiwalu – wśród nich Katarzyna Kasia, Michał Nogaś i Olga Wróbel – jak i debiutujący w tej roli, tak jak… Renata Przemyk.

Dużo miejsca jak zawsze poświęcimy zagadnieniom ekologicznym (będziemy o nich mówić, ale także wędrować po Parku Narodowym Gór Stołowych i gotować dania wegańskie), równościowym (podyskutujemy o transpłciowości, języku wrażliwym i różnorodnych rolach kobiet), politycznym wreszcie. W ostatnich latach bowiem często słyszeliśmy, że Festiwal Góry Literatury to oaza wolności w coraz bardziej brunatniejącym świecie. Nasza publiczność doceniała niełatwe czasem rozmowy czy spory o najważniejsze wyzwania współczesności. Odwiedzało nas w przeszłości wielu polityków, krytyków poprzedniej władzy. W tym roku postanowiliśmy zaprosić kilkoro z nich zarówno ze względu na wspomniane już, towarzyszące nam rocznice, jak i z powodu funkcji, które zaczęli pełnić po ostatnich wyborach parlamentarnych. W rezultacie właściwie stworzyliśmy osobne pasmo polityczne. Nasze zaproszenia przyjęli minister sprawiedliwości Adam Bodnar, ministra edukacji Barbara Nowacka, wiceministra kultury Joanna Scheuring-Wielgus, wiceminister spraw zagranicznych Marek Prawda oraz ministra stanu w niemieckim MSZ odpowiedzialna między innymi za sprawy europejskie i klimatyczne Anna Lührmann. Poza różnymi korzyściami intelektualnymi czy społecznymi płynącymi z takich wizyt przyświeca nam w tym paśmie cel dodatkowy: chcemy pokazać polityczkom i politykom prawdziwą siłę polskiej kultury i tysiące jej odbiorców na żywo. Chcemy, by z bliska zobaczyli, jak ludzie kultury zmieniają świat. Chcemy, by sprawczość polityki zmierzyła się ze sprawczością kultury.

Nieodłączną częścią Festiwalu są koncerty. Będzie ich – jak większości wydarzeń podczas tej edycji – najwięcej w historii. Po raz pierwszy zagramy na koniec każdego dnia festiwalowego, a nie tylko na Zamku Sarny. Bardzo nas cieszy silna wrocławska i dolnośląska reprezentacja: Hurt, Lech Janerka, LUC i Rebel Babel, Skalpel. Poza nimi: Fisz Emade, Katarzyna Groniec, Kortez, Ørganek, Pablopavo i Ludziki, Vito Bambino – a to nie wszyscy.

Wraz z niezwykłą partnerką Festiwalu Jagą Hupało i artystami z nią związanymi z Anną M. Kramm na czele, a także we współpracy z Magdaleną Mielnicką i jej galerią NOWA art space zaproponujemy jak zawsze wiele wernisaży i performensów. Na Zamku Sarny pojawi się wystawa zbiorowa kilkudziesięciu artystek i artystów, a indywidualne wystawy zaprezentują między innymi Maja Gajewska i Wojciech Siudmak.

Od kilku lat tradycją Festiwalu są rozmowy z przedstawicielami Tour de Konstytucja – i tym razem jedna z najważniejszych akcji edukacyjnych w Polsce będzie z nami. Przyzwyczailiśmy się już także do jarmarku rękodzieła i lokalnych produktów, który i w tym roku zagości na Rynku w Nowej Rudzie.

Tradycją Festiwalu stała się także obecność wszystkich pokoleń, obserwujemy wyraźny wzrost liczby rodzin z dziećmi wśród naszej publiczności. Tegoroczna odsłona Małych Gór Literatury, pasma dedykowanego najmłodszym czytelnikom również będzie największa z dotychczasowych.

Do zobaczenia w lipcu!

 

Materiały dla mediów

Kontakt dla mediów

Dorota Oczak-Stach 
e-mail: dorota.oczak@fundacjaolgitokarczuk.org

Partnerzy Festiwalu Góry Literatury